Nie wiesz, jak rozpoznać kolkę niemowlęcą i zastanawiasz się, czy nagły wieczorny płacz to już problem z brzuszkiem? Kolka potrafi przestraszyć nawet bardzo spokojnych rodziców. Zobacz, na jakie objawy zwracać uwagę, żeby szybciej zorientować się, co dzieje się z Twoim dzieckiem.
Czym jest kolka niemowlęca?
Kolka niemowlęca to zespół reakcji, a nie osobna choroba. Pojawia się u z pozoru całkowicie zdrowego malucha, który dobrze przybiera na wadze i między napadami płaczu zachowuje się zupełnie zwyczajnie. Atak wygląda jednak dramatycznie: dziecko nagle zaczyna głośno płakać lub krzyczeć, wyraźnie sygnalizuje ból brzucha, jest bardzo niespokojne.
Za kolką stoi przede wszystkim niedojrzałość układu pokarmowego i nerwowego. Jelita dopiero uczą się pracy, flora bakteryjna dopiero się kształtuje, a układ nerwowy reaguje silniej na bodźce. U części niemowląt dochodzą do tego alergie pokarmowe, nietolerancja laktozy, nadmiar połkniętego powietrza podczas ssania czy duże napięcie emocjonalne w otoczeniu dziecka.
Kiedy zwykle pojawia się kolka?
Kiedy nagły płacz to już kolka, a kiedy tylko gorszy dzień? Najczęściej pierwsze napady pojawiają się w pierwszych tygodniach życia i wracają przez pewien czas niemal codziennie, zwykle wieczorem albo po późnym karmieniu. Rodzice często mówią, że „zegar kolkowy” wybija podobną porę każdego dnia, co bywa męczące, ale też pozwala się trochę przygotować psychicznie.
Klasyczny opis kolki mówi o bardzo długim płaczu, powtarzającym się kilka razy w tygodniu przez kolejne tygodnie. Dlatego tak ważna jest obserwacja: jeśli ataki są wyraźnie częste i trwają długo, a dziecko poza nimi funkcjonuje dobrze, lekarz najczęściej rozpozna właśnie kolkę, a nie inną chorobę. Pediatra podczas wizyty dopyta o przebieg dnia, sposób karmienia, długość płaczu i obejrzy malucha od stóp do głów.
Wielu rodziców zauważa, że napad najłatwiej „wywołują” konkretne sytuacje, takie jak intensywny dzień czy zmiana rytmu dnia, na przykład podróż lub wizyta w nowym miejscu. Najczęściej problem pojawia się w takich okolicznościach:
- po wieczornym karmieniu, gdy brzuszek jest pełny i dziecko jest zmęczone,
- pod koniec dnia z dużą liczbą bodźców – hałasem, wizytami gości, zmianami miejsca,
- w okresach większego skoku rozwojowego, gdy układ nerwowy reaguje silniej.
Jakie objawy wskazują na kolkę?
Żeby naprawdę wiedzieć, jak rozpoznać kolkę niemowlęcą, warto połączyć zachowanie dziecka z tym, co dzieje się z jego ciałem. Najbardziej charakterystyczny jest głośny, przenikliwy płacz lub krzyk, którego nie udaje się uspokoić zwykłymi sposobami. Noszenie, podanie piersi czy butelki, zmiana pieluszki albo pozycji często nie przynoszą od razu efektu, a maluch wydaje się „odcięty” od otoczenia przez ból.
Do tego dochodzą wyraźne objawy ze strony brzuszka: wzdęcie, twardość w dotyku, nasilone oddawanie gazów. Buźka bywa mocno zaczerwieniona, dziecko napina całe ciało, wygina się, jakby próbowało uciec od dyskomfortu. Pod koniec napadu często pojawia się wypróżnienie lub intensywne gazy i wtedy maluch potrafi nagle się uspokoić, jakby nic się wcześniej nie działo.
Podczas napadu wielu rodziców obserwuje u dziecka takie sygnały bólu brzucha:
- gwałtowne podkurczanie nóżek w kierunku klatki piersiowej,
- prężenie się i wyginanie pleców, czasem zaciśnięte piąstki przy twarzy,
- marudzenie i niepokój, który szybko przechodzi w głośny płacz.
Z czym można pomylić kolkę niemowlęcą?
Nie każdy głośny płacz oznacza kolkę, dlatego rodzice często czują się zagubieni. Dziecko może płakać z głodu, z potrzeby bliskości, z powodu zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperatury, brudnej pieluszki czy ząbkowania. Zwykle wtedy po zaspokojeniu potrzeby maluch szybko się uspokaja, co odróżnia takie sytuacje od typowego, długiego napadu kolkowego.
Kolkę da się też pomylić z poważniejszymi kłopotami zdrowotnymi, na przykład infekcją dróg moczowych, silną alergią pokarmową, uwięźniętą przepukliną pachwinową albo zapaleniem w obrębie jamy brzusznej. Czerwoną lampką są objawy ogólne: wysoka gorączka, wymioty, nasilona biegunka, krew w stolcu, brak przyrostu masy ciała, wyraźna apatia między napadami płaczu. W takich sytuacjach trzeba zgłosić się do pediatry jak najszybciej, niezależnie od tego, czy wcześniejsze epizody przypominały klasyczną kolkę.
Jak pomóc dziecku w trakcie kolki?
Choć kolka zwykle mija samoistnie po kilku miesiącach, rodzice chcą ulżyć dziecku tu i teraz. Najlepiej działa połączenie bliskości z delikatnym wsparciem dla jelit. Sprawdza się spokojne noszenie w ramionach lub chuście, pozycje z lekkim ugięciem nóżek, kołysanie, biały szum (wentylator czy nagrany szum fal) oraz ciepło na brzuszku w formie termoforu z pestkami lub ciepłej kąpieli. Pomocny bywa też masaż okolic brzuszka – okrężnymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara, wykonywany w ciepłym pomieszczeniu z użyciem naturalnego olejku.
Duże znaczenie ma sposób karmienia. Warto sprawdzić, czy dziecko nie łyka powietrza, poprawić przystawienie do piersi albo dobrać smoczek, który ogranicza zasysanie pęcherzyków powietrza. Po każdym karmieniu dobrze jest potrzymać malucha w pozycji pionowej do momentu odbicia. Jeżeli pediatra podejrzewa alergię lub nietolerancję, może zalecić zmianę diety mamy karmiącej lub inny rodzaj mieszanki, a czasem też probiotyki czy krople na wzdęcia – zawsze po indywidualnej konsultacji.
Najtrudniejsza bywa bezradność. Rodzice bardzo przeżywają kolejne napady, a ich napięcie szybko „udziala się” dziecku. Dlatego warto zadbać także o siebie: dzielić się opieką, robić krótkie przerwy, prosić bliskich o pomoc. Spokojny dorosły, który wie, że kolka nie zagraża życiu ani rozwojowi malucha, łatwiej ukołysze dziecko nawet podczas bardzo intensywnego ataku bólu brzucha.
Artykuł powstał przy współpracy z kabum.pl.
Artykuł sponsorowany
